Наркомания — ак үлем

Айгөл Газизова

Эш бүлмәмә керә- керешкә “Үлмәсбикә апаң булам”,- дип таныштырды ул үзе белән. Борынгы, сирәк очрый торган исемнең тарихы күпләрне кызыксындырганга, әти- әнисе ни өчен шул исемне сайлавын сорау биргәнне көтмичә дә аңлата башлады.

— Әти- әнинең бер- бер артлы сигез баласы үлгәч, миңа гомер теләп, Үлмәсбикә дип кушканнар. Гуля дип кенә әйт, сеңлем,- диде ул.

— Көтеп алган бала булгач, иркә булып үстем. Әни мине тормышка әзерләгәндә: син дә туганнарсыз, ялгыз үсәсең, үзең курыкмыйча, күп итеп бала тап, ярдәм итәрмен,- дип торды.

Яшьлектә бит картлар сүзе колак яныннан үтеп китә. Хәзер генә, гомер узгач, искә төшә. Студент елларында кияүгә чыгып, тулай- торакта яшәгәндә Айрат улым туды. Икенче бала табарга йөрәгем җитмәде – абортка бардым. Бу хәлләрне белгәч, әни: “бер бала- юк бала”- дип елады. Шул берсен “кеше итсәк” җиткән ,дигән булдык. Укыйсы, тормыш рәтлисе бар, янәсе. Әнә шул “юк бала” сүзенең мәгънәсенә төшенү өчен, улымның наркоман булуы кирәк.

Кызым, котеджда- җитешлектә яшибез без. Киленебез дә әйбәт, укымышлы, табиб. Башкаларга ярдәм итә, гомерләрен саклап кала. Менә иренә –Айратыма җан һәм тән дәвасы бирә алмый. Диспансерда ятып, имче- өшкерүчеләргә дә йөреп карадык. Дөньяның бер чите китек- йөрәгем әрни. Бала хәсрәтенең ачысы- упкынга төшкән улыңа ярдәм итә алмаудыр. Ялгышым кайда булды икән?

Гамьле әңгәмә

Үлмәсбикә апа күңелендә туган сорауларга җавап эзләп ТР Наркомания диспансерына юл тоттым.

Физиологик бәйлелек

Дөнья белгечләре баш вата. Наркомания физик чирме, әллә үлемгә китерүче яман гадәтме? Белгечләр бу хаста җан һәм тән авыруы дигән фикергә килгәннәр. Шуңа күрә, инсанны дәвалаганда, аның тәнен генә түгел, җанын да пакъләргә кирәк.

— Бу юлга басканнарны ни көтә?- дигән сорау белән без Республика наркодиспансерының баш табибы урынбасары Степан Криницкийга мөрәҗәгать иттек.

-Үлем. Биш ел дәвамында кеше башта исни, аннары кан тамырына укол кадый. Уколдан аның организмында һәр күзәнәк наркотикны үзенә сеңдерә һәм ул аннан башка яши алмый башлый. Җитмәсә, һәр кадауда дозаны арттыра бара һәм кайсыдыр бер мизгелдә йөрәк түзми. Наркоманның киләчәге шундый. Социаль мәсьәләдә наркоманга бала да, туганнар да, гаилә яки дуслар да кирәкми. Бөтен элемтәләр өзелә. Ул үз- үзенә хуҗа. Наркоман – чит планета кешесе кебек. Аның бөтен кызыксынуы- чираттагы дозаны кайдан табу. Наркоманнарны башка берни дә борчымый. Аларның үз девизы- “Тиз яшәп, тиз үлү!” Бездә дәвалану процессы озак, зур сабырлык сорый. Әмма дәваланып чыкса да, наркомания хроник авыру- пациент – наркоман булып кала.

— Бер- ике дозадан гына бәйлелек тумый,- дигән фикер бар?

— Иң куркыныч наркотик- героин. Аннан 1- 2 инъекциядән үк бәйлелек туа. Безгә өлкән яшьтәгеләрнең (60 тан соң) дә мөрәҗәгать иткәннәре бар. Алар инде онкологик чирдән дәвалану өчен наркотик кулланып, бәйлелеккә дучар булган.

— Бәйлелекне бетерүнең нәтиҗәле юллары бармы?

Соңгы елларда физиологик бәйлелекне бетер торган препаратлар барлыкка килде. Ул бәйлелекне 7- 8 көндә бетерә. Физик бәйлелектән туган апатия синдромын җиңә торган психотроп препаратлар да бар.

Психологик бәйлелектән…

Наркоманнар ломака дип буыннар авыртуын, күз яшьләре агуны, томау төшүне, чәк тартышуны, йокысызлык һәм кәефсезлекне атый. Әмма физиологик бәйлелекне бетерү- проблеманы юк итү, дигән сүз түгел. Наркоманнарга психологик бәйлелекне ничек бетерергә?

Бу сорауга безгә Республика наркодиспансерының баш табибы урынбасары, медицина фәннәре кандидаты, ТРның атказанган табибы – Илдар әфәнде Таҗетдинов менә ничек җавап бирде:

— Бу- медик- социаль проблема. Наркотик карамагына еш кына эшсезләр эләгә. Башта наркотик таратучы 1-2 доза бушлай тәкъдим итә, һәм, бәйлелек тугач, корбан шулардан “ак үлем” сатып ала башлый. Дәвалау курсы үтеп, “безнең дөньяга кайткан”, әмма эшкә урнашып, адаптация үтмәгән, яшәү рәвеше булырдай кызыксыну тапмаган кеше, практика күрсәткәнчә, яңадан наркодиллерлар корбанына әверелергә мөмкин. Бездә дәваланган кеше үзе үк үзенә кырыс дисциплина булдыруны сорый. Бездә һәр нәрсәрежим белән, өйгә биремнәр бирәбез. Шулай итеп, пациентны уйланырга мәҗбүр итәбез. Ләкин яшәү рәвешен үзгәртергә теләмәүчеләр дә очрый. Алар дәвалауга бирешми. Бәхеткә, андыйлар сирәк. 10 авыруга 2 яки 3 пациент бездән дәваланмыйча китә. Бөтендөнья практикасы күрсәткәнчә, табиблар башта авыруның гаиләсе, әти- әнисе һәм хатыны белән эшләп, үзеңне ничек тоту турында сөйләшә. Аннары хаста белән “эшли”.

Дәваланып чыккан ноаркоманнар белән даими элемтәдә торабыз. Кайберләре бездә штатта эшләп кала. Алар яңа килгән авырулар белән очрашулар, сөйләшүләр әткәрә. Алар тәҗрибәсе- дәвалануга өмет белән килгән наркоманнарга мөһим.

Наркомания- психотроп матдә яки наркотик кулланудан барлыкка килгән авыру. Наркотикның зыяны- алкогольнекенә ошаш, ләкин психик һәм физик тайпылыш тизрәк һәм кискенрәк бара. Кеше үзенең наркотик колына әверелүен сизми дә кала.

Наркотик- хәрам

Наркотик- адәм баласының үзе өчен генә түгел, аның якыннары өчен дә зур хәсрәт. Әмма без Аллаһ1тан сорарга тиеш. Күпчелек, наркомания- котылгысыз чир,ди. Аллаһ өчен чарасызлык юк. Наркомания зур гөнаһ, наркотиклар кулланган кеше Аллаһның зур бүләген- гомерен кадерләми. Бер вакыт Адәм галәйһиссәлам янына җәбраил фәрештә иман, акыл һәм сабырлык алып килгән. Һәм шул өч нәрсәнең берсен Раббыбызның бүләге тиеп кабул итәргә кушкан. Адәм галәйһиссәлам акылны сайлый. Иман да китмәскә булган.Чөнки Аллаһ аңа акыл белән янәшә булырга кушкан.Сабырлык та калган. Чөнки ул да Иман белән Акылдан аерылмаска тиеш икән. Шулай итеп, Адәм Галәйһиссәлам янында иман, акыл һәм сабырлык калган. Наркотик кулланган кеше- Аллаһның иң зур бүләген- акылны югалта. Наркоман өчен күп дозадан үлү куркыныч, диләр. Әмма аны әҗәлдән соң Аллаһның җәзасы көтә.

ТР мөселманнарының Диния назәрәтендә ТРмөфти урынбасары Рөстәм хәзрәт Хәйруллин бу темага менә ничек җавап бирде:

— Наркомания- заман чире. Аллаһ (свт) Коръән китабында: “Кайсыгызның акылын ала- ул олы гөнах санала”-диелгән. Наркотиклар кызганычка, ислам дөньясына да ят түгел. Чөнки адәм баласы авырлыктан, сынау килсә, сынаудан котылу юлын онытылып торуда табарга мөмкин. Ләкин бу онытылып торуның нәтиҗәсе аяныч бетәргә мөмкинлекне уйламый ул. Наркомания- рухи дәрәҗәдәге чир. Мөселманнар арасында да бар “бывший наркоманнар”, алар мәчетләргә йөри, дини гыйлем ала. Иң беренче чиратта физик бәйлелектән котылу өчен җанны, рухны тәрбияләргә кирәк.

Мөселманнар арасындагы бу проблеманы Диния Нәзарәте каршында оешкан социаль мәсьәләләр бүлеге җитәкчесе Илдар Баязитов иганәчеләр белән берлектә Константиновка бистәсендә рухи дәвалау эше алып бара.

Бүлешергә

Фикерләр

30 Октябрь, 2017

see it here

4 Ноябрь, 2017

www.Metroclick.com

4 Ноябрь, 2017

Emeryeps

4 Ноябрь, 2017

Emeryeps.com

5 Ноябрь, 2017

Health & fitness

5 Ноябрь, 2017

Health & fitness

5 Ноябрь, 2017

http://www.Metroclick.com

6 Ноябрь, 2017

Home Improvement

6 Ноябрь, 2017

michael jemery

6 Ноябрь, 2017

Education

6 Ноябрь, 2017

Business

6 Ноябрь, 2017

Business

6 Ноябрь, 2017

Law

6 Ноябрь, 2017

IMSC

7 Ноябрь, 2017

Divorce Mind

7 Ноябрь, 2017

Home Improvement

7 Ноябрь, 2017

Business

7 Ноябрь, 2017

Health

7 Ноябрь, 2017

Business

7 Ноябрь, 2017

Education

7 Ноябрь, 2017

other

8 Ноябрь, 2017

http://imscseo.com

8 Ноябрь, 2017

Web Design

8 Ноябрь, 2017

Clicking Here

8 Ноябрь, 2017

michaeljemery

8 Ноябрь, 2017

Law

8 Ноябрь, 2017

Travel

8 Ноябрь, 2017

Sports

8 Ноябрь, 2017

Blankets and Bedspreads

8 Ноябрь, 2017

Bedroom Decorating

8 Ноябрь, 2017

Automation Controls

8 Ноябрь, 2017

Power Clean

8 Ноябрь, 2017

Travel

9 Ноябрь, 2017

Travel

9 Ноябрь, 2017

Sport

9 Ноябрь, 2017

Sport

9 Ноябрь, 2017

House & Home

9 Ноябрь, 2017

Business

9 Ноябрь, 2017

latest technology

9 Ноябрь, 2017

cruises

9 Ноябрь, 2017

Interior

9 Ноябрь, 2017

Business

9 Ноябрь, 2017

Houses For Rent

10 Ноябрь, 2017

Financial Literacy

10 Ноябрь, 2017

Business Opportunity

10 Ноябрь, 2017

Free Calling Applications

10 Ноябрь, 2017

Student Loan

10 Ноябрь, 2017

Beauty & Fashion

10 Ноябрь, 2017

Fashion

10 Ноябрь, 2017

Home Improvement

10 Ноябрь, 2017

House & Home

10 Ноябрь, 2017

Health

10 Ноябрь, 2017

Education

10 Ноябрь, 2017

Business and Finance

10 Ноябрь, 2017

Car and Automotive

10 Ноябрь, 2017

Home and House Improvement

10 Ноябрь, 2017

Business

11 Ноябрь, 2017

Travel and Leisure

11 Ноябрь, 2017

Health and Fitness

11 Ноябрь, 2017

Travel

11 Ноябрь, 2017

Business and Finance

11 Ноябрь, 2017

Health and Fitness

11 Ноябрь, 2017

Computer and Technology

11 Ноябрь, 2017

Travel

11 Ноябрь, 2017

Autos

12 Ноябрь, 2017

News

13 Ноябрь, 2017

Go Travel

13 Ноябрь, 2017

Real Estate Transfer Tax

13 Ноябрь, 2017

Dual Computer Processor Motherboard

13 Ноябрь, 2017

Law

13 Ноябрь, 2017

Auto

13 Ноябрь, 2017

Education

13 Ноябрь, 2017

Auto

13 Ноябрь, 2017

Truck

13 Ноябрь, 2017

Dining Room

13 Ноябрь, 2017

pet adoption

13 Ноябрь, 2017

1950s fashion

14 Ноябрь, 2017

Geothermal Energy Power Plant

14 Ноябрь, 2017

Desert Landscape

14 Ноябрь, 2017

Statutory

14 Ноябрь, 2017

Mobile Homes For Sale

14 Ноябрь, 2017

Real Estate

14 Ноябрь, 2017

Law

14 Ноябрь, 2017

Sports

14 Ноябрь, 2017

Business

14 Ноябрь, 2017

Home Improvement

14 Ноябрь, 2017

House & Home

14 Ноябрь, 2017

Online Payment Services

14 Ноябрь, 2017

Stockmarket

15 Ноябрь, 2017

Business

15 Ноябрь, 2017

Design Ideas For Bedrooms

15 Ноябрь, 2017

Business

15 Ноябрь, 2017

Business

15 Ноябрь, 2017

Business

15 Ноябрь, 2017

Business

15 Ноябрь, 2017

Fashion

16 Ноябрь, 2017

News

16 Ноябрь, 2017

Health

16 Ноябрь, 2017

Business

16 Ноябрь, 2017

Business

16 Ноябрь, 2017

Business

16 Ноябрь, 2017

News

17 Ноябрь, 2017

Health

17 Ноябрь, 2017

Health

17 Ноябрь, 2017

International Business

18 Ноябрь, 2017

Home Improvement

18 Ноябрь, 2017

Cheap Airfare

19 Ноябрь, 2017

Fashion

19 Ноябрь, 2017

Injury

19 Ноябрь, 2017

Home Improvement

19 Ноябрь, 2017

School

20 Ноябрь, 2017

Education

20 Ноябрь, 2017

shopping channel

20 Ноябрь, 2017

Hydroponic Vegetable Garden At Home

20 Ноябрь, 2017

Home Gym Equipment For Arms

20 Ноябрь, 2017

technology

20 Ноябрь, 2017

technology

20 Ноябрь, 2017

technology

20 Ноябрь, 2017

technology

20 Ноябрь, 2017

News

2 Август, 2020

rxc43rw435tr53t453t

11 Август, 2020

to heathrow

31 Август, 2020

cxqw234xracrwcr4

21 Сентябрь, 2020

Pamalasrso

4 Октябрь, 2020

Michelinefkyx

8 Октябрь, 2020

cialis 20 mg

14 Октябрь, 2020

Sharonqems

6 Ноябрь, 2020

selling feet pics

10 Ноябрь, 2020

royal cbd

10 Ноябрь, 2020

royal cbd

14 Ноябрь, 2020

dg casino

15 Ноябрь, 2020

linux

19 Ноябрь, 2020

canada pharmacy

20 Ноябрь, 2020

xe88 game

22 Ноябрь, 2020

paydayloano.com

12 Декабрь, 2020

xe88 hack

13 Декабрь, 2020

scam site

15 Декабрь, 2020

sàn forex

17 Декабрь, 2020

vitamin

18 Декабрь, 2020

Apartemen bsd

22 Декабрь, 2020

Visit our site

4 Январь, 2021

Aaron Lal

6 Январь, 2021

my mega888 boxing png

9 Январь, 2021

Georgette Loiacono

11 Январь, 2021

human hair

11 Январь, 2021

lace wigs

30 Январь, 2021

pussy888 apk ios

30 Январь, 2021

social media facts

31 Январь, 2021

FAMILY GAMES

9 Февраль, 2021

slot indonesia

11 Февраль, 2021

design bundles

11 Февраль, 2021

sports book

13 Февраль, 2021

phenq funziona

13 Февраль, 2021

Cafe Signs

15 Февраль, 2021

Quote

16 Февраль, 2021

capath

18 Февраль, 2021

deer shank

21 Февраль, 2021

cbd oil for dogs

22 Февраль, 2021

cbd dog treats

22 Февраль, 2021

cbd gummies

23 Февраль, 2021

best cbd dog treats

24 Февраль, 2021

Julian Di Benedetto

2 Март, 2021

ZTE5G

3 Март, 2021

Passive Income

4 Март, 2021

강남 안마

6 Март, 2021

Cipsia

8 Март, 2021

cooling bracelet

9 Март, 2021

kratom tea for sale

10 Март, 2021

kratom capsules

25 Март, 2021

skull ring handmade

26 Март, 2021

Weight Loss

26 Март, 2021

Superslot

29 Март, 2021

スカート

30 Март, 2021

인싸포커

31 Март, 2021

Best Baby Products in India

2 Апрель, 2021

우리카지노

7 Апрель, 2021

buy_traffic

10 Апрель, 2021

buy delta 8

18 Апрель, 2021

click

19 Апрель, 2021

Read More

23 Апрель, 2021

more

23 Апрель, 2021

more

23 Апрель, 2021

click

24 Апрель, 2021

more

26 Апрель, 2021

more

26 Апрель, 2021

more

27 Апрель, 2021

click

27 Апрель, 2021

more

27 Апрель, 2021

read here

27 Апрель, 2021

click

28 Апрель, 2021

leki na potencję

28 Апрель, 2021

more

5 Май, 2021

hydroxychloroquine malaria prophylaxis

7 Май, 2021

Viagra cena

11 Май, 2021

Mesiti

12 Май, 2021

tiktok takipçi satın al

14 Май, 2021

recettes faciles

16 Май, 2021

payment facilitator vs iso

17 Май, 2021

W88

20 Май, 2021

W88.ltd

23 Май, 2021

it recycling

27 Май, 2021

sattamatka

28 Май, 2021

double bitcoin

4 Июнь, 2021

slot online

6 Июнь, 2021

Porn movie

7 Июнь, 2021

free porn movies medio

10 Июнь, 2021

Kamagra

16 Июнь, 2021

fb88vn

17 Июнь, 2021

Company Registration

18 Июнь, 2021

oranum.com

21 Июнь, 2021

LLP Registration

26 Июнь, 2021

free date web

27 Июнь, 2021

w88club

29 Июнь, 2021

Cannabis Edibles

29 Июнь, 2021

Madres Tulsa

2 Июль, 2021

share

2 Июль, 2021

Seek Hash

3 Июль, 2021

Self Love

3 Июль, 2021

exness

4 Июль, 2021

buy weed

4 Июль, 2021

UK dating

6 Июль, 2021

SF Examiner

24 Июль, 2021

sàn forex phim sex

24 Июль, 2021

landing page designs

26 Июль, 2021

99.5% Pure meth

3 Август, 2021

Pool Tile

Фикер өстәргә