Каләмнән алып…

Серле шарчыклар

Бүген иң тырыш, иң булдыклы ручка булмаган өй яки офис юктыр да.

Әмма бу гыйлем тарату чарасына юкка чыгу куркынычы яный. Элгәре язу коралының нинди булуы еш кына нәрсәгә сүз тезәсеннән чыгып сайланган. Әйтик, папирус, ефәк, балчыкка чукып язу, аннан кәгазьгә каурый- каләм белән сүз тезү.Каләм тарихы бик үзенчәлекле. Камышны очлап, шул очлы камыш белән төрткеләр ясап язу, аннан бронзадан эшләнгән каләмнәрнең карасы кибеп, борчу тудыру,..

Көнчыгышта да, Көнбатышта да очлы таяк белән воскка язу булган.

5-6 мең ел элек борынгы бабаларыбыз ни белән язганнар? Кул астында ни бар- шуның белән. Ә төгәлрәге- таяк, таш, һәм… кул белән. Бу “корал”лар белән кыяга да, җиргә, комга язып була. Һәм барыбызга да менә шушы өч коралның берсен генә булса да язу өчен кулланырга туры килгән.фото

Кул белән яки таш белән язарга була, ә менә таяк белән җиңелрәк тә әле. Сөяк кулланып язу булган. Бу язу кораллары белән дымлы балчык такталарына рәсем ясап, киптергәннәр. Нәкъ менә шул язулар, тарихи чыганаклар булып, гасырдан- гасырга күчеп, киләчәккә барган. Әмма мондый язма чыганакка су тисә, такта изелгән, эрегән. Әз генә соңрак папируска язуны уйлап тапканнар. Әмма монысы да отышлы ачыш булмый. Папирусның юка яфракларына саклык белән генә язу соралган. Язучылар тропик камыштан эшләнгән нечкә каләм яки ручка кулланганнар.Ә безнең гасырга кадәр 1300 еллар элек стилус барлыкка килгән. Әйе, нәкъ менә стилус. Аның белән бүгенге көндә бик күпләр сенсорлы экраннарда эшли. Ул заманда стилусны металлдан эшләгәннәр. Һәм восковые өслеккә язганнар. Әгәр язу кирәкмәсә, каләмнең икенче башы белән ул язуны сөртеп атып булган. Менә шундый булган заманча кесә компьютереның борынгы башлангычы.

Иң озын гомерле язу чарасы дип каләмне атарга мөмкин. Каләм XIX гасыр башына кадәр төп язу коралы булган. Европалылар, каләм белән язганда, һәркемнең үз язу үзенчәлеге барлыгына игътибар иткән. Кәкре хәрефләр каләм белән язганда нәфис булып, тигез юлларга тезелешкән. Язуның матурлыгы- каләмнең сыйфатына һәм үткенлегенә бәйле булган. Каурыйны башка ком белән чистартып, аннары билгеле бер почмак ясап кискәннәр, аннан соң гына үткенләгәннәр. Россиядә каен кайрысына балавыз белән язу уңайлы чара саналган. Урта гасырларда Европада эш коралы булып кош каурые абруй казана.Каурыйларны махсус йолкып, селтедә кайнатып(каурыйның маен бетерү өчен), кайнар комда кыздырып, махсус пычак белән үткенләгәннәр. Хәтта каләм очлар өчен махсус корал да уйлап табылган.

Пушкин заманында каурый каләм кибеттә 10 тиенгә сатылган.

Каз каурыеннан ясалган каләмнәргә алмашка каурый ручка килә. Беренче тимер каләм 1748 елда голландлы Йоханнес Янсен тарафыннан уйлап табыла. Әмма бары тик бер гасырдан соң гына мондый каләмнәр күпләп җитештерелә башлый. Аларны, каз каурые кебек үк язу карасына манырга туры килгән. Болай язу- язу тизлеген киметкән. Алар да озак хезмәт иткән булыр иде. Әмма бер очрак — Америкада Нью Йорктан иминиятләштерү компаниясе агенты Льюис Ватерман мөһим килешүгә кул куярга җыенганда, каләме язмау — тарихка яңалык керткән. Килешү төзү өчен махсус сатып алган каләм язмый. Ватерман башка каләм эзләп тапканчы, аның клиенты икенче агент белән килешү төзеп куя. Ачудан нишләргә белмәгән Ватерман үзенә беркайчан да хыянәт итми торган ручка уйлап табу турында хыяллана. Һәм нәкъ шушы вакыйга капилярлы ручка куллануга сәбәп була. Ватерман, каурый эченә язу карасы салынган цилиндр урнаштырып, тигез һәм тиз яза торган каләм уйлап таба. Бу табышы өчен агент Ватерманны хәтта ул заманның АКШ президенты Честер Артур мактаса да, ручканың кимчелекләре шактый күп була. Каләмнең карасы тиз бетеп, аңа караны салуы җиңел булмый. Өстәвенә бик кыйммәтле һәм уңайсыз ручкалар тиз сынып, аларны, төзекләндерү өчен, кире сатучыга кайтарып бирергә дә туры килә.

1890 елда Америкада 60 лап фирма авторучка ясау белән шөгыльләнә башлый. Ә авыл мөгаллиме Джордж Паркерны бу кадәр көндәшләр дә туктатып калмаган. Ул “Мәңгелек каләм” дигән үз ручкасын уйлап таба. Заманы өчен әкияти кыйммәт- 7 долларлык бу каләм – сыйфаты, дизайны, һәр деталенең камиллеге белән күпләрне үзенә җәлеп итә. Һәм мондый каләмне сораучыларның исәбе хисабы булмый. Паркерның фамилиясе үз заманында ук бер брендка әверелә. Чөнки ул менә шул каләмнең әллә ничә төр кыенлыгын бетерә. Әйтик, ручка вертикаль торганда карасы агып бетмәсен өчен капкач уйлап таба. Шулай ук авыр һәм чыдамсыз эбонит корпусны пластмассага алмаштыру идеясен дә әйтә.

1892 елда нигез салынган Parket Pen компаниясе язу коралы җитештерүчеләр арасында дөнья лидерына әверелә. Бу фирма каләме белән күп кенә тарихи килешүләргә кул куела. Икенче Бөтендөнья сугышында Германиянең капитуляциясе актына кул кую. Ракеталарны ликвидацияләү турында килешүгә кул куйганда, президент Рейган “Паркер” ны Горбачевка бүләк итә. Шул вакыйгадан соң, илбашларының өстәлен бу каләм бизи. Уңыш символы булып алтын “Паркер” каләме санала башлый.

Безнең көннәрдә каләм белән язучылар көннән көн кими. 90 % язмалар компьютер яки кәрәзле телефон аша башкарыла. Кайберәүләр сенсорлы гаджетта кулъязма белән аралаша. Каләмне җитештерүчеләр аның юкка чыгармау өчен яңадан яңа төрләрен уйлап таба башлады. Тән температурасын үлчәүче, фотога төшерү сәләтенә ия, хәтта су астында да язучы каләмнәр бар бүген. Күптән түгел Япониядә 5 шарчыклы ручка формасындагы каләм уйлап табылган. Анда процессор, клавишлар, төсле фотокамера- бар да бар. Алар фикеренчә, компьютер түгел, каләм үзе аны “кысрыклап” чыгарырга мөмкин ди.

Соңгы елларда каләмнәр үз фирмасының логотибы төшереп өләшү өчен иң популяр бүләккә әверелеп бара. Каләм бүләкләр затлы һәм кыйммәтле дә булырга мөмкин.

Ә бүген кибет киштәлрендә язу чарасы- каләмнең нинди генә төре юк! Гель белән яза торган, шарчыклы, нечкә, юан стерженлы, хәтта каурыйдан ясалган ручка да табып була. Әмма аларны язу өчен түгел, бары тик матурлыгына кызыгып алу очраклары күбрәк. Чөнки офис, өйләрдә хәзер каләм тотып түгел, клавиатураларга басып язу заманы китте.

Бүлешергә

Фикерләр

4 Апрель, 2017

Эльмира

    4 Апрель, 2017

    Сәрия Закирова

15 Май, 2017

Ания апагыз:

30 Октябрь, 2017

click for more

3 Ноябрь, 2017

Metroclick

4 Ноябрь, 2017

News

5 Ноябрь, 2017

Emeryeps.com

5 Ноябрь, 2017

http://www.Metroclick.com

5 Ноябрь, 2017

Health & fitness

6 Ноябрь, 2017

Home Improvement

6 Ноябрь, 2017

Education

6 Ноябрь, 2017

Business

6 Ноябрь, 2017

Business

6 Ноябрь, 2017

Law

6 Ноябрь, 2017

Travel

6 Ноябрь, 2017

IMSCseo

6 Ноябрь, 2017

Divorce Mind

6 Ноябрь, 2017

Home Improvement

7 Ноябрь, 2017

michaeljemery.com

7 Ноябрь, 2017

Health

7 Ноябрь, 2017

Business

7 Ноябрь, 2017

https://www.michaeljemery.com/

7 Ноябрь, 2017

Web Design

7 Ноябрь, 2017

IMSC

8 Ноябрь, 2017

click here now

8 Ноябрь, 2017

Sports

8 Ноябрь, 2017

Health

8 Ноябрь, 2017

Law

8 Ноябрь, 2017

Medical Robots

8 Ноябрь, 2017

Metal Building Materials

8 Ноябрь, 2017

Fun Business Ideas

9 Ноябрь, 2017

Sport

9 Ноябрь, 2017

Travel

9 Ноябрь, 2017

Health

9 Ноябрь, 2017

credit union

9 Ноябрь, 2017

technology current events

9 Ноябрь, 2017

business development

9 Ноябрь, 2017

Travel Journal

9 Ноябрь, 2017

Modern Home Design

9 Ноябрь, 2017

Healthy Living

9 Ноябрь, 2017

Visit our site

10 Ноябрь, 2017

Starter Solenoid

10 Ноябрь, 2017

All Inclusive Vacations

10 Ноябрь, 2017

Payday Loans

10 Ноябрь, 2017

Education

10 Ноябрь, 2017

Beauty & Fashion

10 Ноябрь, 2017

House & Home

10 Ноябрь, 2017

Health

10 Ноябрь, 2017

Education

10 Ноябрь, 2017

Business

10 Ноябрь, 2017

Business and Finance

10 Ноябрь, 2017

Travel and Leisure

10 Ноябрь, 2017

Home and House Improvement

10 Ноябрь, 2017

Health and Fitness

10 Ноябрь, 2017

Business and Finance

11 Ноябрь, 2017

Health and Fitness

11 Ноябрь, 2017

Computer and Technology

12 Ноябрь, 2017

News

12 Ноябрь, 2017

News

12 Ноябрь, 2017

Education

13 Ноябрь, 2017

Web Design

13 Ноябрь, 2017

Intel Processor News

13 Ноябрь, 2017

Notebook Computer

13 Ноябрь, 2017

Real Estate Website

13 Ноябрь, 2017

Real Estate

13 Ноябрь, 2017

House & Home

13 Ноябрь, 2017

Auto

13 Ноябрь, 2017

Fantasy Football

13 Ноябрь, 2017

Car Rentals

13 Ноябрь, 2017

puppies for adoption

13 Ноябрь, 2017

shoes

13 Ноябрь, 2017

monkey games

13 Ноябрь, 2017

Web Design

14 Ноябрь, 2017

Web Design

14 Ноябрь, 2017

Affiliate Marketing

14 Ноябрь, 2017

Mansions For Sale

14 Ноябрь, 2017

Home Improvement

14 Ноябрь, 2017

Health

14 Ноябрь, 2017

Law

14 Ноябрь, 2017

House & Home

14 Ноябрь, 2017

Home Improvement

14 Ноябрь, 2017

cara membuat hiasan pintu kamar dari kardus

14 Ноябрь, 2017

Business Plan

14 Ноябрь, 2017

Home Improvement

14 Ноябрь, 2017

Apartment Therapy

15 Ноябрь, 2017

Expensive Handbags

15 Ноябрь, 2017

Bathroom Renovation Ideas

15 Ноябрь, 2017

Business

15 Ноябрь, 2017

Business

15 Ноябрь, 2017

Business

15 Ноябрь, 2017

Business

15 Ноябрь, 2017

Business

15 Ноябрь, 2017

Fashion

16 Ноябрь, 2017

Health

16 Ноябрь, 2017

Health

16 Ноябрь, 2017

Business

16 Ноябрь, 2017

Business

16 Ноябрь, 2017

News

17 Ноябрь, 2017

News

17 Ноябрь, 2017

Health

17 Ноябрь, 2017

Health

17 Ноябрь, 2017

Health

17 Ноябрь, 2017

Health

17 Ноябрь, 2017

International Business

17 Ноябрь, 2017

Home Improvement

18 Ноябрь, 2017

Travel Agencies

18 Ноябрь, 2017

Home Improvement

18 Ноябрь, 2017

Education

19 Ноябрь, 2017

Business

19 Ноябрь, 2017

Home Improvement

19 Ноябрь, 2017

Industry Meaning

19 Ноябрь, 2017

Travel Packages

19 Ноябрь, 2017

Education

20 Ноябрь, 2017

Education

20 Ноябрь, 2017

Pumpkin Cake

20 Ноябрь, 2017

Online Home Stores

20 Ноябрь, 2017

Business Plan For An Online Magazine

20 Ноябрь, 2017

technology

20 Ноябрь, 2017

technology

20 Ноябрь, 2017

Business Checks

21 Ноябрь, 2017

Clutch Handbags

21 Ноябрь, 2017

Business Frozen Food

21 Ноябрь, 2017

Application Development Methodology

21 Ноябрь, 2017

Home Flooring

Фикер өстәргә